كوتريموكسازول

موارد مصرف:
اين دارو به عنوان داروي انتخابي در درمان يا پيشگيري از پنوموني ناشي از پنوموسيس تيس كاريني و نيز توكسوپلاسموز، نوكاردياز، عفونتهاي مجاري ادرار و تشديد حاد برونشيت مزمن مصرف میشود. همچنين، كوتريموكسازول فقط در درمان عفونت گوش مياني ناشي از ميكروارگانيسم هاي حساس در كودكان مصرف میشود.

مكانيسم اثر:
سولفوناميدها به طور رقابتي يك آنزيم باكتريايي را كه مسئول داخل كردن اسيد پاراآمينوبنزوئيك در ساختمان اسيد دي هيدروفوليك است، مهار میکنند. تري متوپريم با اتصال به آنزيم دي هيدروفولات ردوكتاز باكتري، آن را به طور قابل برگشت مهار مينمايد.

فارماكوكينتيك:
سولفامتوكسازول به آهستگي و تقريباً به طور كامل از راه خوراكي جذب میشود. تري متوپريم نيز بخوبي از راه دستگاه گوارش جذب میشود. هردو دارو به طور گسترده در بافتها منتشر ميشوند. دفع هر دو دارو عمدتاًكليوي است. نيمه عمر سولفامتوكسازول 12-6 ساعت و نيمه عمر تري متوپريم 10-8 ساعت است.

موارد منع مصرف:
1- اين دارو در صورت ابتلاي بيمار به پورفيري، نارسايي شديد كبدي يا كليوي، سابقه حساسيت به سولفوناميدها يا تري متوپريم، اختلالات خوني، كمبود G6PD و در سالخوردگان بايد با احتياط فراوان مصرف شود.
2-در طول درمان درازمدت با كوتريموكسازول، انجام آزمون شمارش سلولهاي خون به طور منظم توصيه میشود.
3-مصرف اين دارو در نوزادان با سن كمتر از 6 هفته توصيه نمیشود (مگر در پيشگيري يا درمان پنوموني ناشي از پنوموسيس تيس).

عوارض جانبي:
تهوع، استفراغ، بثورات جلدي (ازجمله سندرم استيونس-جانسون، نكروليز سمي اپيدرم و حساسيت به نور كه در اين موارد بايد مصرف دارو را فوراً قطع كرد)، اختلالات خوني (شامل كاهش نوتروفيلها و پلاكت هاي خون، ترومبوسيتوپني، بندرت آگرانولوسيتوز و پورپورا كه در اين موارد بايد مصرف دارو را فوراً قطع كرد) و بندرت واكنش هاي آلرژيك، اسهال، التهاب زبان، استوماتيت، بي اشتهايي، درد مفاصل، درد عضلات با مصرف اين دارو گزارش شده اند.

تداخل هاي دارویي:
درصورت مصرف همزمان كوتريموكسازول با تيوپنتال، وارفارين و داروهاي ضدديابت گروه سولفونيل اوره، اثر اين داروها افزايش مي يابد. درصورت همزمان اين دارو با فني توئين، پيريمتامين و متوتركسات اثر ضدفولات اين داروها افزايش مي يابد. خطر بروز سميت كليوي ناشي از سيكلوسپورين در صورت مصرف همزمان با كوتريموكسازول افزايش مي يابد .

نكات قابل توصيه:
1- درطول مصرف اين دارو بيمار بايد مايعات به اندازه كافي دريافت كند.
2-احتمال بروز واكنش هاي حساسيت به نور در بيماران وجود دارد. بيمار بايد از قرارگرفتن درمعرض نور شديد آفتاب خودداري كند.
3-درصورت بروز سرگيجه بايد احتياط كرد.
4-درصورت بروز اختلالات خوني يا بثورات جلدي، بايد بلافاصله مصرف دارو را قطع كرد.

مقدارمصرف
خوراكي

بزرگسالان:
به صورت خوراكي 2 قرص هر 12 ساعت است كه در عفونتهاي شديد تا 3 قرص هر 12 ساعت افزايش مي يابد. درصورتي كه درمان بيش از 14 روز باشد، اين مقدار يك قرص هر 12 ساعت میباشد. كوتريموكسازول در درمان پنوموني ناشي از پنوموسيس تيس كاريني به مقدار mg/kg/day 120 در 4-2 مقدار منقسم به مدت 14 روز مصرف میشود.
كودكان:
به صورت خوراكي هر 12 ساعت، در كودكان با سن 6 هفته تا 5 ماه يك قرص کودکان، در كودكان 6 ماه تا 5 سال 2 قرص كودكان، و در كودكان 12-6 سال 3 قرص كودكان، مصرف میشود.
تزريقي
بزرگسالان:

مقدار مصرف كوتريموكسازول ازراه انفوزيون وريدي 960 ميليگرم (حاوي 800 ميليگرم سولفامتوكسازول و 160 ميليگرم تري متوپريم) هر 12 ساعت میباشد كه اين مقدار در عفونتهاي شديد تا 44/1 گرم هر 12 ساعت افزايش مي يابد.
كوتريموكسازول در درمان پنوموني ناشي از پنوموسيس تيس كاريني، از راه خوراكي يا انفوزيون وريدي به مقدار mg/kg/day 120 در 4-2 مقدار منقسم براي 14 روز مصرف میشود.
كودكان:
كوتريموكسازول از راه انفوزيون وريدي كودكان به مقدار mg/kg/day 36 در 2 مقدار منقسم مصرف میشود كه در عفونتهاي شديد اين مقدار به mg/kg/day 54 افزايش مي يابد.

اشكال دارويي :
Injection Solution: (Sulfamethoxazole 400 mg + Trimethoprim 80 mg)/5 ml
Pediatric Tablet: Sulfamethoxazole 100 mg + Trimethoprim 20 mg
Suspension: (Sulfamethoxazole 200 mg + Trimethoprim 40 mg) /5 ml
Tablet: Sulfamethoxazole 400 mg + Trimethoprim 80 mg